انواع میلگرد و کاربرد آن در صنایع مختلف کشور
میلگرد چیست؟
میلگرد یکی از مصالح مهم در صنعت ساخت و ساز محسوب میشود. به طور قطع در صورتی که تغییری در قیمت این کالا ایجاد شود، صنایع مرتبط با آن نیز دچار تغییر میشوند. در این روزها، میلگرد در تمام قسمتهای یک ساختمان استفاده میشود.
این محصول را میتوان فولادی دانست که برای جبران مقاومت کششی پایین بتن مورد استفاده قرار میگیرد. در موارد خاصی نیز میتوان از محصولاتی مانند ناودانی و قوطی نیز برای استحکام بتن در برابر نیروهای کششی استفاده کرد.
کاربرد میلگرد در شکلهای مختلف
میلگردها با شکلها و صورتهای مختلفی مورد استفاده قرار میگیرند. در ذیل به برخی از شکلهای مختلف این محصول و کاربردهای آن به طور مختصر اشاره خواهیم کرد.
میلگرد راستا: استفاده در جهت افزایش مقاومت کششی بتن
میلگرد خاموت: استفاده برای جلوگیری از بیرونزدگی آرماتورهای طولی در اثر کمانش و تحمل نیروهای برشی و جلوگیری از گسترش ترک
میلگرد سنجاقک: استفاده برای تقویت مقاومت برشی خاموتها و اتصال کامل بین میلگردهای طولی و خاموت
میلگرد خرک: استفاده برای قرار دادن دو شبکهی متوالی افقی با فاصله معین در داخل قالب (در بتنریزیهای کف و فونداسیون)
میلگرد رکابی: استفاده برای در امتداد نگهداشتن آرماتورهای طولی یا عمودی در بتنریزی دیوارها و دالها (به شکل حرف u یا بین دو سفره آرماتور (شبکه مشبندی)
میلگرد ادکا: استفاده به صورت لنگرهای منفی در تکیهگاههای تیر و برای تحمل نیروهای برشی
میلگردگذاری شالودهها
در عمل میلگردها به صورت شبکهای در کف شالوده به منظور چسبندگی بیشتر و انتقال مناسبتر نیرو بین فولاد و بتن در کنارههای فوندانسیون قرار داده میشوند. با توجه به میزان بار و عمق فوندانسیون سیستم میلگردگذاری در آنها میتواند به صورت شبکههای تحتانی یا ترکیبی از شبکههای تحتانی و فوقانی باشد. برای حفظ فاصلهی مناسب بین دو شبکه از خرک (میلگرد خم شده به صورت تکیه گاه) استفاده میشود.
اهمیت استفاده از میلگرد در صنعت ساخت و ساز
همانطور که میدانید در حال حاضر از بتن برای استحکام ساختمانها استفاده میشود. با اینکه بتن از استحکام بالا و مقاومت زیادی در برابر فشار برخوردار است، اما دارای نقاط ضعیفی نیز میباشد.
در مورد ضعف بتن میتوان به این مسئله اشاره کرد که این کالا در برابر نیروهای کششی و چرخشی مقاومتی ندارد. در اینجا میتوان به اهمیت میلگرد که از سازهها در برابر نیروهای کششی محافظت میکند، پی برد.
در هنگام وقوع زلزله، میلگرد به افزایش مقاومت کششی سازهها کمک کرده و باعث عدم تخریب ساختمان میشود. به همین ترتیب، امنیت ساکنان را فراهم میکند.
ضریب انبساط دمایی در بتن و فولاد، وجه مشترک بین این دو بوده و نزدیک بودن مقدار این ضریب، مانع بروز تنشهای اضافی درونی در ساختار بتن در شرایط دمایی مختلف میشود که این مسئله از تخریب زودهنگام بتن جلوگیری میکند.
پیشینه استفاده از میلگرد در سازهها
جوزف لوئیس در سال 1800 برای نخستین بار متوجه این مسئله شد که با اضافه کردن میلههای فولادی نازکی به بتن قادر خواهیم بود که مقاومت آن را تا حد زیادی کاهش دهیم. در نهایت نیز میتوانیم سازهای بسازیم که در برابر نیروهای کششی و نیروهای فشار مقاومت بالایی داشتهباشد. در آن سالها شرکتهای زیادی تصمیمی گرفتند که از میلگرد در سازههای خود استفاده کنند. با این وجود، هنوز روش استانداردی برای تولید میلگرد وجود نداشت.
به این ترتیب، میلگردها بدون استاندارد مشخصی تولید و در ساختمانها استفاده میشدند. این موضوع ادامه داشت تا جایی که در سال 1878 اولین سیستم برای تولید استاندارد میلگرد ارائه شد.
در سال 1900 محبوبیت این فرآیند افزایش یافت. این مسئله تا جایی ادامه یافت که در ایالات متحده آمریکا اکثر شرکتهای ساخت و ساز، از میلگرد برای تقویت سازههای خود استفاده کردند.
به تدریج و در طی سالهای متمادی، فرآیند ساخت میلگردی که توسط تادئوس ارائه شده بود، کاملتر شد. این مسئله در نهایت منجر به فرآیندی بهینه در جهت ساخت محصولی با کیفیت برای تقویت بتن شد.
انواع و اقسام میلگردهای موجود در بازار
میلگردها بر اساس ظاهرشان به سه دسته تقسیم میشوند. میلگرد ساده، آجدار، آجدار پیچیده یا همان کلاف از انواع میلگردها به شمار میروند. از نظر نوع نیز میتوانیم میلگردها را به 6 نوع اروپایی، فولاد کربن، اپوکسی پوشش داده شده، گالوانیزه، فایبرگلاس لیمر و فولاد ضدزنگ تقسیمبندی کرد.
هر کدام از انواع میلگردها دارای نقاط ضعف و نقاط قوت ویژه خود میباشند. میلگرد نوع اروپایی از مادهای به نام منگنز ساخته شده که در مناطق زلزلهخیز و برای سازههایی که ساختاری یکپارچه دارند، مناسب نیست. با این حال، کار با این محصول ساده میباشد.
میلگرد نوع اپوکسی پوشش داده شده را در واقع میتوان همان فولاد کربن نامید که با اوکسی پوشانده شدهاست. این محصول در حدود 70 تا 1700 برابر فولاد کربن در مقابل زنگزدگی مقاوم است. هر نوع آسیب به این محصول به دلیل پوشش ظریف ابوکسی آن، میتواند آن را با مشکل مواجه کند و مقاومت آن در برابر زنگزدگی را کاهش دهد.
متداولترین نوع میلگرد، میلگرد فولاد کربن است که آن را نوار سیاه نیز مینامند. با توجه به اینکه این نوع از میلگرد در برابر رطوبت مقاومت زیادی ندارد و میزان زنگضدگی در آن بالا میباشد، استفاده از آن در مناطقی که رطوبت زیادی دارند، مناسب نیست.
در مورد میلگرد گالوانیزه میتوان گفت که این محصول فقط 40 برابر نسبت به فولاد کربن از مقاومت بیشتری در برابر رطوبت برخوردار است. علاوه بر این، قیمت بیشتری نسبت به میلگرد اپوکسی دارد.
شرایط نگهداری صحیح میلگرد
قبل از استفاده از میلگرد باید آزمایشهایی مثل اندازهگیری مقاومت کششی، مقاومت گسیختگی و میزان ازدیاد طول در هنگام گسیختگی روی آنها انجام شدهباشد و قبل از اطمینان از استاندارد بودن آنها از به کار بردن آن جلوگیری نمود.
- میلگردها باید در محلی انبار شوند که از تماس مستقیم با مواد خورنده و زیانآور با آن جلوگیری گردد. از افزایش دمای میلگردهای داخل قالبها در اثر تابش مستقیم نور خورشید قبل از بتنریزی جلوگیری شود و باید قبل از بتنریزی توسط آبپاشی دمای آنها کاهش یابد.
- میلگردها به صورت کلاف، شاخه، شبکه جوش شده یا بافته شده در کارخانه، تحویل میشوند. میلگردهای مصرفی در بتن باید بدون خمشدگی تحویل کارگاه شوند.
معمولاً میلگردهای به قطر 8 میلیمتر و کمتر میتوانند به صورت کلاف تحویل شوند. مصرف میلگردها با قطرهای بالاتر از 10 میلیمتر به صورت کلاف مجاز نیست. باز کردن کلاف با وسیله مناسب و با تأیید دستگاه نظارت در کارگاه انجام میگیرد.
- میلگردها باید در محلی انبار شوند که در معرض مستقیم رطوبت نباشند. همچنین لازم است که میلگردها در برابر وزش باد محافظت گردند.
- اکیداً توصیه میشود که میلگردها بر روی خاک قرار نگیرند. در غیر اینصورت در تماس با خاک و نیز موادی که دارای املاح خورنده است، آلوده شده و استفاده از میلگردهای آلوده باعث جذب رطوبت توسط املاح روی آن شده و خوردگی را در بتن موجب میشود.
- میلگردها باید طوری انبار شوند که حداقل 15 سانتیمتر از سطح زمین فاصله داشتهباشند.
- میلگردها را باید بر حسب نوع و قطر آنها تفکیک و انبار نمود. در صورت وجود میلگردهایی با قطرهای مشابه اما با مقاومت و مشخصات مکانیکی متفاوت، باید آنها را در محلهای جداگانه و با علامتگذاری انبار کرد.
- میلگردهای آلوده به خاک، املاح و مواد زیانآور که از راه تماس با زمین و یا به علل دیگر دچار آلودگی شدهاند، باید قبل از مصرف کاملاً تمیز شده و زنگ آن زدوده شود. این میلگردها تنها در صورتی قابل استفاده هستند که خواص فیزیکی، مکانیکی و شیمیایی آن تغییر نکرده و طبق ویژگیهای استاندارد باشند.
نرخ و بهای میلگرد
همانطور که میدانید نمیتوان قیمت ثابتی برای این محصول عنوان کرد. همواره بسته به عوامل مختلف مانند شرایط داخلی کشور، نرخ ارز و ارزش آن، قیمتها دچار تغییر میشوند.
در کشور ما سهم زیادی از انواع میلگرد از جانب شرکت ذوب آهن اصفهان تولید و بر اساس استاندارد کشور روسیه و به سه نوع A1، A2 وA3 دستهبندی میگردد.
استانداردهای تولیدکنندگان در مورد قطر میلگرد نیز متفاوت است. در سیستم روسی که در کارخانجات ذوب آهن اصفهان مورد استفاده است، میلگردها تا قطر 40 میلیمتر ساخته میشوند.
Source : انواع میلگرد و کاربرد آن در صنایع مختلف کشور